MİMARLIK DİSİPLİNİNDE SANAT

İnsanlık tarihinin her döneminde tartışma konusu olan ‘‘Mimarlık bir sanat dalı mıdır?’’ sorusu gelişen mimari-sanat anlayışıyla birlikte karşıt görüşleri de beraberinde getirir. Tıpkı felsefenin doğru veya yanlış tabuları olmaması gibi, mimarlığın da sanat veya sanattan tamamen farklı olduğu kesinliğine varmak güçtür.

Zaman içinde birçok ulus benliğinde mimarı, sanatkârıe zanaatkârı barındırmıştır. Bununla beraber mimarlığa da farklı tanımlar yapılmıştır. I. yüzyılda Romalı mimarlık kuramcısı Vitruvius, ‘‘De Architectura’’ adlı kitabında başarılı mimarlığı ‘‘Firmitas, Utilitas ve Venustas’’ yani ‘‘sağlamlık, kullanışlılık ve güzellik’’ olarak tanımlamıştır. Bu tanıma göre mükemmel güzellikteki bir yapı kullanışlı mekânlar ve sağlamlığa sahip olmadıkça, tartışmaya açık olduğu aşikârdır. Estetik güzellikten soyutlanmadan gelen mimari bir anlayıştan söz edilir ve bu, Roma sanatının temelinde mimarisinin yatmasına neden olur. Roma için mimarlık hem bir siyasi propaganda hem de görüş ve irade yansıtma aracıdır. Roma mimarisinde rüstik unsurlar

Mimarlığın tanımlanması bilinen tarihten itibaren devamlı değişim süreci içindedir. Bu süreçte filozofların da çalışmaları olmuştur. Immanuel Kant’a göre sanat, estetik sanat ve mekanik sanat olmak üzere ikiye ayrılır; heykel ve mimariyi ise estetik sanatın alt dalı olan plastik sanat içinde tanımlamıştır. W. Friedrich Hegel ise mimarlığı bir simgesel sanat olarak tanımlamıştır ve ‘‘Mimarlık bütün sanatların anasıdır.’’ ifadesini kullanmıştır.

Tüm bunların ışığında söyleyebiliriz ki mimarlık salt sanattan ibaret değildir. Mimarlık düşüncesi içerisinde işlevselliği ve gelişen dünyanın teknolojisini barındırır. Tüm bunların sanatla yoğrulduğu bir gerçektir. Estetiğin girdiği her alanda olduğu gibi mimarlıkta da sanatı yadsımak mümkün değildir. Öyle ki mimarlık için sadece bir sanat dalı demek doğru olmamakla birlikte, mimarlık özünde tasarlamayı barındırdığından sanattan ayrı düşünülemez.

REFERANSLAR

Adolf Loos – Ornament and Crime

https://mimarobot.com/haber/haber/mimarlik-sanat midir/?doing_wp_cron=1530033118.9650259017944335937500

https://www.tarihlisanat.com/roma-sanati/

 

YAZI Beyza Demir /TEDÜ
beyza.demir@tedu.edu.tr

GÖRSEL Begüm Balaban /TEDÜ
begum.balaban@tedu.edu.tr

0