KARMAN KAVŞAK

19. yüzyıldan itibaren hızlanan şehirleşmeyle beraber, kentlerde eskiden akla gelmeyen veya önemli bulunmayan pek çok konunun, aslında ne kadar değerli olduğu anlaşıldı. Kentlere gelen insan göçüyle beraber artan altyapı problemlerine yönelik yeni çözüm yolları sunuldu. Gelişen teknolojiyle beraber ise hayatımızı kolaylaştıran pek çok sistem kentlere uygulandı. Atık su, yağmur suyu toplama alanları, telefon hatları gibi altyapı sistemlerinin yanı sıra, gün geçtikçe artan ihtiyacı karşılamak için yapılan ve eklenen yeni yollar sayesinde gideceğimiz yerlere daha kolay ulaşabiliyoruz. Fakat günümüzde öyle örnekler var ki şaşırmadan edemiyoruz. Karmakarışık yapılan ve sonuçları düşünülmemiş yolların biz kullanıcıların hayatını ne kadar zorlaştırdığını görüyoruz. Arabayla giderken yaşanılan bir kafa karışıklığı trafiğin aksamasına sebep olduğu gibi kimi zaman kazalara da sebep olmaktadır.

Ele almak istediğim ilk örnek Ankara’nın Bilkent ilçesindeki ODTÜ Teknopark Köprülü Kavşağı. 2018 senesinde tamamlanan bu kavşak, o yolun eski halini özleten cinsten. Hem alt geçidi hem de köprüsü olan bu kavşakta düz gitmek imkânsız gibi. Bu yolu ilk kez kullanacak biri için stres dolu bir deneyim. Tabelalarda yazan yazıları takip etmeye çalışırken aynı zamanda kavşaktan gelen araçları kontrol etmek zorundasınız. Normal bir kavşakta herhangi bir sorun yaşamadan dönüş yapabilirken, burada işler zorlaşıyor. Birbirine çok yakın konumlandırılan dönüş noktaları yüzünden insanlar yanlış yöne dönebiliyor. Her ne kadar gündelik hayatı kolaylaştırmaya yönelik bir adım olsa da kullanıcıların bir hayli zorlandığı biliniyor. Gün içerisinde kullanımı bir nebze daha kolay. Sonuçta etrafın aydınlık olması, kavşağa giren araçları daha rahat kontrol etmek ve karşıdan karşıya geçen yayaları hemen fark etmek açısından avantaj sağlıyor. Ancak akşam vakitlerinde bu yolu kullanmak gene zorlu bir parkur haline gelmektedir. İlk zamanlarında herhangi bir aydınlatmanın yapılmadığı bu karmaşada farkında olmadan alt geçide giren birçok kullanıcı olmuş. Ardından artan şikayetler doğrultusunda eklenen aydınlatma, ışığın sürücülerin gözlerine gelmesi nedeniyle sürmesine engel olmuş. Bu tarz sorunlar nedeniyle ODTÜ Teknopark Köprülü Kavşağı’nın kötü bir yenileme projesi olduğunu söylemek mümkün.

Bir diğer örneğimizde Angora ve Sabancı Bulvarları kesişim noktası. Hacettepe Üniversitesi’nden gelip Sabancı Bulvarı’ndan Etimesgut istikametine gitmek isterken karşımıza çıkıyor bu yol. Önceki örnekte verdiğim kavşak kadar karışık bir yapısı olmasa da bu yolu çözmek de pek kolay değil. Sakıp Sabancı Bulvarı’ndan ve Eskişehir Yolu’ndan (Dumlupınar Bulvarı) da bağlantısı olan bu kavşakta da farklı bir işleyiş bulunmakta. Yolun en uç noktasında çok keskin bir U dönüşü yapılırken orta kısımlarında hangi yöne gideceğimizi şaşırmamız oldukça muhtemel. Belki gündüz vakitlerinde kullanımı bir nebze kolay olan bu yolda akşamları sürücülerin kafalarının karışması gayet mümkün. Özellikle de U dönüşü noktası… Herhangi bir buzlanma durumunda o yolun sürücüleri sokacağı riski düşününce bu güzergahı kullanmanın zorluğu anlaşılabilecektir.

Yapılan her yeni yol, eklenen köprüler, açılan arterler… Hepsinin hayatımıza katkısı var. Büyükşehirlerde yaşayan bizlerin olmazsa olmazları bunlar. Her saniye acele ettiğimiz, bir koşuşturma içinde olduğumuzdan dolayı araba sürerken veya bir taksiye bindiğimizde navigasyonlarda genellikle en hızlı yolu seçeriz. Bu sayede varacağımız noktaya -evimize, okulumuza, işimize veya pandemi döneminde, bir hastaneye- en hızlı şekilde ulaşırız. Fakat karşımıza bir engel niteliğinde çıkan ODTÜ Teknopark Köprülü Kavşağı veya Angora-Sabancı Bulvarları kesişim noktasındaki kavşaklar gibi yeni yapılan altyapı çalışmaları orayı yeni kullanacak biri için bir hayli zor olabiliyor. Elbette alıştıktan sonra akıcı bir şekilde kullanılıyor bu yollar. Yine de baştan bu güzergahlar daha kolay bir şekilde yapılandırılıp inşa edilemez miydi sorusunu, her kullanışımızda sormaktan duramıyoruz. 

 

YAZI Mine Gülsün Kahveci / TEDÜ
mgulsun.kahveci@tedu.edu.tr

GÖRSEL Aykan Aras / TEDÜ
aykan.aras@tedu.edu.tr

0