KARİYER PLANLAMASI: LİSANSÜSTÜ ÇALIŞMALAR

Kariyer planlaması yazı dizisinde şimdiye kadar konuştuğumuz çizim programları, yaz stajları, tasarım yarışmaları ve portfolyo başlıklarına ek olarak belki de bu konuda en etkili başlıklardan birine sıra geldi; lisansüstü çalışmalar. Hepimizin bildiği üzere lisans eğitimi sonrası bütün yeni mezun mimarların kendilerini içinde bulduğu rekabet ortamında parlamak, bu süreçte bilinçli ve dikkatli kararlar almaktan geçiyor. İlgiye, bilgiye, beceriye ve en önemlisi isteğe bağlı olarak önümüzdeki pek çok seçenekten en baskın iki tanesi pratik mimarlık yapmak veya akademik yolda devam etmek olarak gösterebileceğimiz seçeneklerden. Kariyer yolumuz hangisi olursa olsun lisans sonrası eğitime devam etmek bizi bu zorlu rekabet ortamında daha vasıflı ve değerli kılıyor.

Lisansüstü çalışmalar yükseköğretim kurumlarında yürütülen yüksek lisans, doktora ve sanat dalları için sanatta yeterlik programlarını kapsıyor. Türkiye’de bu programlar YÖK tarafından düzenlenen ilgili bir yönetmeliğe bağlı olarak yürütüyor yurtdışında ise ülkelerin kendi eğitim sistemlerine göre kurallarda değişiklikler olabiliyor. Lisansüstü çalışmalara devam etmek istediğimizde bir kez daha iyi düşünülmesi gereken bir kararlar dizisiyle karşılaşıyoruz.

Lisansüstü eğitimin en önemli fonksiyonu bir konuda uzmanlaşmaktır. Bu nedenle en önemli karar hangi konu üzerinde çalışmak istendiği olmalıdır. Konu seçimi ilgi ve isteğe, bilgi seviyesine ya da daha önce üzerinde çalışılmış bir konuya ve hatta beraber çalışılmak istenen danışmandan dahi etkilenebilir. Seçilen konu ya da konulara göre bir sonraki adım karar verilen konuda uzmanlaşmak üzere hangi yüksek eğitim kurumunun seçileceği olabilir. Bazı programlar tasarım stüdyosu dersleri ile daha pratik bir yaklaşıma sahipken bazıları da teori odaklı bir eğitim anlayışına sahiptirler. Programlarla ilgili her türlü bilgiye okulların internet siteleri ya da elektronik posta aracılığıyla ulaşılabilir. Okul seçimi yapılırken programların içeriği, akademik kadro ve ders içerikleri dikkatlice incelenmelidir.

Yüksek lisans programları ülkemizde tezli ve tezsiz olmak üzere ikiye ayrılır. Yüksek Öğretim Kurulu’nun Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde tezli yüksek lisans programlarının süresi en az dört en fazla altı yarıyıl olarak belirlenmişken tezsiz programlar en az iki en çok üç yarıyıl olarak sınırlanmıştır.

Lisansüstü eğitime yurtdışında devam edilmek istenirse yapılması gereken ön araştırma, karar verilmesi gereken daha çok konu olduğundan daha dikkatli yapılmalıdır. Eğitimle ilgili konuların yanı sıra bütçe, kalacak yer, vb. daha pek çok konu da göz önünde bulundurulmalıdır. Yurtdışında da programlar tezli/tezsiz, bir yıl/iki yıl, pratik/teorik olarak farklı özelliklere göre değişkenlikler göstermektedir.

Uzmanlaşmak istenen konu, okul, çalışılmak istenen danışman gibi kararlar verildikten sonra bir sonraki adım başvuru sürecidir. Bu süreç için gerekli belgeler ve önemli tarihlere dikkat edilmelidir. Başvuru süreci de programdan programa farklılık gösterebilir. Bazı programlar bir dizi belge ile birlikte mülakat ya da yazılı sınav gibi ek gerekliliklere sahip olabilir. Özellikle yurt dışı programları için posta ile gönderilmesi gereken belgeler varsa ilgili tarihler göz önünde bulundurularak hareket edilmelidir. Referans mektupları öğrenciyi en iyi tanıyan hocalardan seçilmeli, niyet mektupları seçilen konunun netliğini ve çalışılmak istenen hoca/program konusunda yeterli araştırmanın yapıldığını belli edecek şekilde ve ciddiyetle yazılmalıdır.

Yüksek lisans eğitimi sırasında istenirse araştırma asistanı olarak da akademik kariyerde bir başlangıç yapılabilir. Doktora çalışmaları da bu akademik yolda sıradaki adım olacaktır.

Lisansüstü çalışmalar zorunlu olmamakla birlikte kariyer planlamasında lisans eğitimi kadar önemli bir yere sahiptir ve dikkatli bir araştırma yapılarak gerekli bir dizi karar alınmasını gerektirir. İster pratik meslek hayatında ister akademik bir kariyer yolunda olsun kariyer basamaklarını hızlıca tırmanmak için önemli bir dönüm noktasıdır.

YAZI İpek Akın /TEDÜ
ipek.akin@tedu.edu.tr

GÖRSEL Arda Kalenci /TEDÜ
arda.kalenci@tedu.edu.tr

0